Đôi mắt và những dấu hiệu cơ thể đang lên tiếng: đọc gì từ mắt mỏi, mắt sưng, quanh mắt kém tươi

Vùng quanh mắt có lớp da mỏng nhất cơ thể, chỉ khoảng 0,5 mm, và nằm ngay trên một mạng lưới mạch máu, mạch bạch huyết dày đặc. Vì thế bất kỳ thay đổi nào của tuần hoàn, giấc ngủ, dịch trong cơ thể hay độ căng của cơ vùng đầu cổ đều hiện lên ở đây trước tiên. Học cách đọc các dấu hiệu này giúp bạn xử lý sớm và biết khi nào phải đi khám.

Mắt mỏi, nặng mi, nhức sâu trong hốc mắt

Đây là dấu hiệu của cơ quanh mắt và cơ trán, thái dương đang quá tải, thường sau nhiều giờ nhìn gần. Nếu mỏi tăng về chiều và giảm sau khi ngủ, đó là mỏi do cơ; nếu kèm đau đầu vùng chẩm, gáy cứng, thì cơ cổ gáy đang tham gia và nên xem bài Giải cơ cổ vai gáy tại nhà. Mỏi kèm nhìn mờ tăng dần, nhìn đôi hoặc nhức một bên dữ dội là chuyện khác, cần khám ngay.

Mi sưng, mặt húp buổi sáng

Dịch bạch huyết ứ lại quanh mắt sau một đêm nằm ngang, cộng thêm ăn mặn, uống rượu hoặc khóc tối hôm trước. Nếu hết vào giữa buổi sáng thì là ứ dịch tạm thời, tự xử lý được bằng dẫn lưu bạch huyết mặt 5 phút. Nếu sưng cả ngày, sưng cả hai mi kèm phù chân, hoặc sưng một bên kèm đỏ đau, cần bác sĩ kiểm tra thận, tuyến giáp hoặc nhiễm trùng.

Quầng thâm

Có ba loại và cách xử lý khác nhau. Quầng xanh tím: mạch máu dưới da mỏng nổi lên do thiếu ngủ, tuần hoàn kém; ngủ đủ và tăng tuần hoàn quanh mắt là cách chính. Quầng nâu: sắc tố tăng do dụi mắt, nắng, di truyền; cần chống nắng và không dụi. Quầng do bóng: hốc mắt trũng tạo bóng, không phải màu da; liên quan tới mất mô mỡ theo tuổi, chăm sóc chỉ cải thiện phần nhỏ. Phần lớn người trẻ có quầng loại một, đáp ứng tốt với giải cơ và dẫn lưu quanh mắt.

Da quanh mắt xỉn, kém tươi, nhiều nếp nhăn nhỏ

Cơ vòng mắt và cơ cau mày co rút lâu ngày ép mạch máu nuôi da, cộng với việc da vùng này gần như không có tuyến dầu nên khô nhanh. Dấu hiệu này đi trước nếp nhăn cố định vài năm. Xử lý ở giai đoạn này bằng làm mềm cơ và tăng tuần hoàn cho kết quả rõ; để tới khi nếp đã hằn thì khó hơn nhiều. Xem Giải cơ mặt: mờ nếp nhăn, giảm bọng mắt.

Chảy nước mắt sống, khô mắt luân phiên

Tuyến lệ hoạt động rối loạn khi bề mặt mắt khô kích thích tiết nước mắt phản xạ; nước mắt phản xạ loãng, không giữ được, nên mắt vừa khô vừa chảy. Gặp nhiều ở người nhìn màn hình và người trên 50 tuổi. Cơ quanh mắt cứng và ống dẫn lệ bị ép làm tình trạng nặng thêm. Bài Mỏi mắt, khô mắt, chảy nước mắt sống mô tả cách xử lý.

Mắt đỏ, vàng, lồi, sụp mi một bên

Đây không phải nhóm dấu hiệu chăm sóc tại nhà. Mắt đỏ kéo dài, lòng trắng vàng, mắt lồi dần, sụp mi một bên mới xuất hiện, đồng tử hai bên không đều: đi khám nhãn khoa hoặc nội khoa ngay. Chúng có thể liên quan tới gan, tuyến giáp, thần kinh.

Khi nào nên chú ý và làm gì

Dấu hiệu xuất hiện về chiều, hết sau ngủ: thuộc nhóm cơ và dịch, chăm sóc tại nhà có tác dụng. Dấu hiệu kéo dài cả ngày, nhiều tuần, hoặc xuất hiện một bên: đi khám trước. Với nhóm đầu, liệu pháp thải độc và khai thông cơ mắt của YNHomes Care xử lý cùng lúc cơ quanh mắt, cơ trán, thái dương và đường dẫn lưu bạch huyết trán – mắt – tai – cổ, vì các dấu hiệu ở mắt hầu như không bao giờ đến từ riêng vùng mắt. Mối liên hệ này được giải thích trong bài Chăm sóc mắt và hệ bạch huyết.

Câu hỏi thường gặp

Mắt hay giật mí có sao không? Giật mí vài ngày do mệt, thiếu ngủ, cà phê; tự hết khi nghỉ. Giật kéo dài trên 2 tuần hoặc lan xuống má thì đi khám thần kinh.

Bao lâu thì dấu hiệu ở mắt cải thiện sau khi chăm? Sưng và quầng do dịch: ngay sau buổi đầu. Da xỉn, nếp nhăn nhỏ: 3–4 tuần chăm đều.

Nội dung trong bài mang tính chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có triệu chứng nặng hoặc kéo dài, hãy đến cơ sở y tế.