Đau nhói ở gót chân ngay khi đặt chân xuống sàn buổi sáng thường xuất phát từ cân gan chân, dải mô chạy dọc lòng bàn chân và bám vào xương gót. Tình trạng này hay gặp ở người đứng nhiều, người đi giày đế mỏng, người vừa tăng cân hoặc vừa tăng cường độ chạy bộ. Cơn đau thường dịu đi sau vài phút đi lại, rồi quay lại khi ngồi lâu đứng dậy. Bài viết này nêu nguyên nhân thường gặp, các việc có thể làm tại nhà và những dấu hiệu cần đi khám.
Vì sao gót chân đau nhiều nhất lúc mới ngủ dậy
Khi ngủ, bàn chân thường duỗi xuôi, mũi chân chúc xuống, nên cân gan chân và gân gót ở trạng thái co ngắn trong nhiều giờ. Bước xuống giường, các mô này bị kéo căng đột ngột tại điểm bám ở xương gót nên đau nhói. Đi lại một lúc, mô ấm lên và cơn đau giảm, vì vậy nhiều người tưởng đã khỏi rồi lại đau lại vào sáng hôm sau.
Những nguyên nhân thường gặp
- Đứng hoặc đi bộ nhiều trên nền cứng. Công việc đứng bán hàng, đứng bếp hay đi bộ cả ngày trên gạch men làm gót chịu lực liên tục.
- Giày dép không phù hợp. Dép tông, giày đế mỏng hoặc giày đã mòn lệch đế không giữ được vòm bàn chân.
- Bắp chân và gân gót căng cứng. Cơ bắp chân căng sẽ kéo ngược về phía gót, nên nhiều khi nguồn gốc nằm ở phía trên chứ không ở chính điểm đau.
- Tăng cân nhanh hoặc đổi cường độ vận động đột ngột. Mới tập chạy mỗi ngày sau thời gian dài ít vận động là tình huống hay gặp.
- Bàn chân bẹt hoặc vòm chân quá cao. Lực phân bố không đều xuống gót.
Ba việc nên làm trước khi đặt chân xuống sàn
1. Gập duỗi và xoay cổ chân. Nằm trên giường, gập mũi chân về phía mình rồi duỗi ra, xoay cổ chân mỗi chiều khoảng 10 đến 20 lần.
2. Kéo giãn bắp chân. Ngồi duỗi chân, quàng khăn qua lòng bàn chân, kéo nhẹ mũi chân về phía mình và giữ khoảng 30 giây, làm 3 lần mỗi bên. Kéo đến mức căng dễ chịu, không kéo đến đau.
3. Lăn lòng bàn chân. Ngồi trên ghế, đặt lòng bàn chân lên chai nước và lăn 2 đến 3 phút. Sau đó đi dép đế dày, mềm trong nhà thay vì đi chân trần trên gạch.
Chăm sóc buổi tối: ngâm chân và nới cơ bắp chân
Buổi tối có thể ngâm chân bằng nước ấm vừa phải khoảng 15 đến 20 phút, nhiệt độ chỉ cần dễ chịu, không nóng bỏng. Sau đó xoa bóp nhẹ bắp chân rồi đến lòng bàn chân, theo hướng từ cổ chân lên gối. Không ấn mạnh trực tiếp vào điểm đau nhói, vì làm vậy có thể khiến mô sưng thêm. Khi chăm sóc tại nhà, kỹ thuật viên của YNHomes Care thường kiểm tra độ căng của bắp chân và cơ gan chân trước, vì đau gót nhiều khi có gốc ở phía trên.
Khi nào nên đi khám
| Dấu hiệu | Nên làm gì |
|---|---|
| Đau kéo dài vài tuần dù đã đổi giày và kéo giãn | Đi khám cơ xương khớp hoặc phục hồi chức năng |
| Sưng, nóng, đỏ vùng gót, đau cả khi nghỉ hoặc đau về đêm | Khám sớm, chưa nên xoa bóp hay ngâm nóng |
| Đau sau ngã hoặc chấn thương, không chịu được sức nặng cơ thể | Đi khám ngay |
| Tê, châm chích lan xuống ngón chân | Đi khám để loại trừ nguyên nhân thần kinh hoặc mạch máu |